Journal of Aquaculture Development

fa تأثیر سطوح مختلف مکمل‌های طبیعی آستازانتین و ریزجلبک اسپیرولینا بر بهبودی رشد و ویژگی‌های(کیفیت) رنگ در پوست ماهی مولی (Poecilia sphenops) Effect of Dietary Natural Astaxanthin and Microalgae Spirulina Supplementation on Growth Performance and Skin Coloration Quality of Molly Fish (Poecilia sphenops) تخصصي Special پژوهشي Research ماهی مولی(Poecilia sphenops) یکی از گونه‌های مهم ماهیان زینتی است که به دلیل رنگ‌های متنوع، سازگاری بالا با شرایط محیطی و تکثیر آسان، از جایگاه ویژه‌ای در صنعت آکواریوم برخوردار است. در پرورش ماهیان زینتی، علاوه بر رشد مناسب، بهبود رنگ بدن نیز از اهمیت زیادی برخوردار است و تغذیه نقش اساسی در دستیابی به این اهداف دارد. استفاده از منابع طبیعی رنگدانه مانند آستازانتین و جلبک اسپیرولینا در جیره غذایی می‌تواند موجب بهبود ویژگی‌های رشد و رنگ در ماهیان شود. هدف از این مطالعه بررسی اثر مکمل‌های آستازانتین و اسپیرولینا بر شاخص‌های رشد و ویژگی‌های رنگ‌پذیری ماهی مولی بود. در این پژوهش ۴۵ قطعه ماهی مولی با میانگین وزن اولیه حدود ۱/۵ گرم در سه تیمار شامل تیمار شاهد (بدون مکمل)، تیمار آستازانتین و تیمار اسپیرولینا با سه تکرار و  ده ماهی در هر تکرار مورد آزمایش قرار گرفتند. ماهیان در آکواریوم‌های شیشه‌ای تحت شرایط کنترل‌شده با دمای حدود ۲۷ درجه سانتی‌گراد نگهداری شدند. جیره پایه شامل غذای اکسترود تجاری و تیمارها به ترتیب با افزودن آستازانتین و ۵ درصد پودر اسپیرولینا به خوراک تهیه شدند. شاخص‌های رشد شامل وزن نهایی، افزایش وزن، طول کل، افزایش طول، میانگین افزایش وزن کل، افزایش وزن روزانه، نرخ رشد ویژه و ضریب تبدیل غذایی محاسبه شد. همچنین شاخص‌های رنگ‌سنجی با استفاده از دستگاه طیف‌سنج و بر اساس سیستم رنگی CIELAB شامل L*،a*  و b* اندازه‌گیری گردید و شاخص‌های مشتق‌شده رنگی نیز محاسبه شدند. داده‌های تیمارها و تکرارهای سه گروه آزمایشی  با استفاده از تحلیل آماری چند متغیره در نرم افزار PRIMER V6  و آنالیز   nMDS مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که گروه های آزمایشی بر اساس مجموعه شاخصه‌های رشد و شاخصه‌های رنگ کاملا از یکدیگر متمایز و متفاوت بوده (2D Stress= 0.000) تیمار حاوی اسپیرولینا بیشترین تأثیر را بر شاخص‌های رشد  نشان داد و موجب افزایش معنی‌دار وزن نهایی، افزایش طول، میانگین افزایش وزن، نرخ رشد ویژه و بهبود ضریب تبدیل غذایی در مقایسه با تیمار شاهد شد. در مقابل، تیمار آستازانتین بیشترین تأثیر را بر شاخص‌های رنگی داشت و افزایش قابل توجهی در شاخص‌های قرمزی (a*)، زردی (b*) و درخشندگی رنگ ایجاد کرد. به طور کلی،  مشخص گردید که اسپیرولینا به دلیل ارزش تغذیه‌ای بالا نقش مؤثری در بهبود رشد ماهی مولی دارد، در حالی که آستازانتین موجب بهبود قابل توجه رنگ بدن می‌شود. بر اساس یافته‌های این پژوهش، استفاده از این مکمل‌ها به‌ویژه در ترکیب با یکدیگر می‌تواند راهکاری مناسب برای ارتقای هم‌زمان رشد و کیفیت رنگ در پرورش ماهیان زینتی باشد.   The Molly fish (Poecilia sphenops) is a significant species in the ornamental fish industry, highly valued for its phenotypic diversity, environmental adaptability, and ease of propagation. In ornamental aquaculture, growth performance and skin coloration are two critical quality parameters, both of which are strongly influenced by dietary intake. Natural pigment sources, such as astaxanthin and Spirulina algae, are frequently utilized as functional feed additives to enhance these traits. This study aimed to evaluate the effects of dietary astaxanthin and Spirulina supplementation on the growth performance and skin pigmentation of P. sphenops. A total of 45 molly fish (initial mean weight: ~1.5 g) were randomly distributed into three experimental groups (control, astaxanthin-supplemented, and 5% Spirulina-supplemented diets), with three replicates per treatment (10 fish per replicate). The fish were reared in controlled glass aquaria at 27°C. Growth performance metrics—including final weight, weight gain, total length, daily weight gain, specific growth rate (SGR), and feed conversion ratio (FCR)—were calculated. Skin pigmentation was quantified using a spectrophotometer based on the CIELAB color space (L*, a*, and b*). Multivariate statistical analysis, including non-metric multidimensional scaling (nMDS), was performed using PRIMER v6 software. The results revealed a clear segregation among the experimental groups based on the combined growth and color indices (2D Stress = 0.000). The Spirulina treatment exhibited the most significant enhancement in growth performance, resulting in superior final weight, length increment, SGR, and FCR compared to the control group. Conversely, the astaxanthin treatment exerted the most pronounced effect on coloration, leading to significant increases in redness (a*), yellowness (b*), and overall color brightness. The control group displayed the lowest values across all growth and pigmentation parameters. In conclusion, while Spirulina proved to be an effective supplement for stimulating growth due to its high nutritional value, astaxanthin was superior in enhancing skin coloration. These findings suggest that incorporating these supplements, particularly in combination, could serve as an effective strategy to simultaneously optimize growth and aesthetic quality in ornamental fish production.   ماهی آکواریومی مولی- آستازانتین-اسپیرولینا-رنگ‌پذیری پوست-رشد Molly fish (Poecilia sphenops), Astaxanthin, Spirulina, Skin pigmentation, Growth performance. 0 0 http://aqudev.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-635-4&slc_lang=fa&sid=1 Monir Ghiyasabadi منیر غیاث آبادی monir.ghiass84@yahoo.com 100319475328460012640 100319475328460012640 No Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Rezvan Mousavi Nadushan رضوان موسوی ندوشن2 mousavi.nadushan@gmail.com 100319475328460012641 100319475328460012641 Yes Seyedeh Zahra Hashemi زهرا هاشمی zahra.dazau@gmail.com 100319475328460012642 100319475328460012642 No دبیرستان فرزانگان 4، سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد)، تهران، ایران Dorsa Haji Hasan3 درسا حاجی حسن3 dorsahajihasan@gmail.com 100319475328460012643 100319475328460012643 No Hanita Razmi3 هانیتا رزمی3 hanitarazmi@gmail.com 100319475328460012644 100319475328460012644 No Pania Ghasem3 پانیا قاسمی3 paniaghasemi5@gmail.com 100319475328460012645 100319475328460012645 No