fa ساختار ژنتیکی و جمعیتی ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) سواحل جنوبی دریای خزر و دریاچه پشت سد ارس با استفاده از روش توالی‌یابی DNA (DNA sequencing) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:-1.2pt;">ساختار ژنتیکی و جمعیتی ماهی کلمه&nbsp; (<em><span dir="LTR">Rutilus rutilus caspicus</span></em>) دریاچه پشت سد ارس و دو منطقه آستارا در غرب و بندر ترکمن در شرق سواحل جنوبی دریای خزر با ژن سیتوکروم <em><span dir="LTR">b</span></em> و روش توالی&shy;یابی <span dir="LTR">DNA</span> انجام شد. روش کار شامل نمونه&shy;برداری از باله دمی، استخراج <span dir="LTR">DNA</span>، <span dir="LTR">PCR</span> و توالی&shy;یابی بود. جهت تجزیه و تحلیل، شاخص&shy;های تنوع مولکولی، شاخص توزیع شکل گاما، شاخص <em><span dir="LTR">F_st</span></em> که نشان&shy;دهنده جدایی جمعیت&shy;ها می&shy;باشد، آزمون دقیق فرضیه صفر مبنی بر مستقل بودن جمعیت&shy;ها، گسترش و&nbsp; پراکنش تاریخ جمعیتی با دو روش تست تاجیما و تست <span dir="LTR">&nbsp;Fu F_s</span>مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع 18 هاپلوتایپ به دست آمد، شاخص توزیع شکل گاما 19/0 و نشاندهنده نرخ متوسط موتاسیون در این گونه بود. مقدار <em><span dir="LTR">F_st</span></em> در سطح احتمال 05/0 بین سه جمعیت 12/0 بود که تنها جمعیت منطقه دریاچه پشت سد ارس با دو منطقه آستارا و بندر ترکمن معنی&shy;دار بود و آزمون تفاوت در داخل جمعیت&shy;ها این مسئله را مورد تأیید قرار داد. تاریخچه جمعیتی ماهی کلمه غیر معین&nbsp; و شبیه به مدل بسط ناگهانی بود و مقدار کم شاخص راجرز و هارپندینگ (061/0) آن را تأیید نمود. آزمون&shy;های بی&shy;طرفی تاجیما و شاخص <span dir="LTR">Fu F_s</span> بین مناطق به&shy;ترتیب&nbsp; 36/2- و 046/4- بود که هر دو شاخص منفی و معنی&shy;دار بودند. نتایج نشان داد که جمعیت ماهی کلمه دریاچه پشت سد ارس یک خزانه ژنی مستقل می&shy;باشد و با توجه به یکسان بودن جمعیت&shy;ها در دو منطقه سواحل جنوبی دریای خزر، بایستی مدیریت شیلاتی در راستای افزایش تنوع ژنتیکی و زیستی جمعیت&shy;های&nbsp; ماهی کلمه این مناطق اعمال گردد.</p> ماهی کلمه, سواحل جنوبی دریای خزر, دریاچه پشت سد ارس, ساختار ژنتیکی و جمعیتی, توالی‌یابی DNA Rutilus rutilus caspicus, South Caspian Sea, Aras Lake, population genetic structure, DNA sequencing. 63 73 http://aqudev.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-36-4&slc_lang=fa&sid=1 M. Sharifi مریم شریفی 10031947532846002968 10031947532846002968 No Department of Marine Biology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشکده علوم و فنون دریایی P Negatkhah Manavi پریسا نجاتخواه معنوی 10031947532846002969 10031947532846002969 No Department of Marine Biology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشکده علوم و فنون دریایی F. Chakmehdouz Ghasemi فریدون چکمه دوز قاسمی chakmehdouz13@yahoo.com 10031947532846002970 10031947532846002970 Yes Iranian Fisheries Science Research Institute, Inland Water Aquaculture Research Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Bandae Anzali موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آب‌های داخلی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی Sh. Behmanesh شهرام بهمنش 10031947532846002971 10031947532846002971 No Iranian Fisheries Science Research Institute, Inland Water Aquaculture Research Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Bandae Anzali موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی پروری آب‌های داخلی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی