Journal of Aquaculture Development

fa مقایسه اثرات حاد و مزمن سولفات مس و نانو ذرات مس بر برخی از آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی گاماروس Gammarus pseudosyriacus Comparison of the acute and chronic effects of copper sulfate and copper nanoparticles on some antioxidant enzymes of Gammarus pseudosyriacus. تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">     در این تحقیق برای برآوردی از میزان تاثیر مس بر مقاومت زیستی و نیز تغییرات آنزیم‌های همی‌لنفی گونه بومی گاماروس (Gammarus pseudosyriacus) انجام شد. بعد از تعیین کشندگی حاد 96 ساعته (LC50 96h ، گاماروس‌ها در غلظت‌های 10 و 20 درصدLC5096  برای آزمایش سمیت مزمن بعد از هشت و پانزده روز در تانک‌های جداگانه مورد سنجش آنزیمی قرارگرفتند. آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی کاتالاز، مالون دی آلدهید و گلوتاتیون پراکسیداز، معیار تغییرات در جاندار در اثر سمیت مزمن در این آزمایش بودند. نتایج نشان داد که سولفات مس با اثر دوز بسیار پایین تر به میزان 071/0 میلیگرم در لیتر در مقایسه با نانوذرات مس به میزان 73/0 میلیگرم در لیتر  بر روی مرگ و میر تاثیر بیشتری دارد و کاربری نانو ذرات به صورت نانو اکسید مس به جای سولفات مس برای کاهش تلفات بر جمعیت گاماروس‌های G. pseudosyriacus ایمنتر است. با توجه به غلظت پایین‌تر کشندگی سولفات مس نسبت به نانو اکسید مس،  تغییرات آنزیمی ناشی از استرس اکسیداتیو نیز به ویژه در پارامتر گلوتاتیون پراکسیداز نمایان تر بود و نقش نانو ذرات مس در بروز عوارض در طولانی مدت بر جمعیت در خصوص نتایج مالون دی آلدئید بروز نمود.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Copper is a vital trace element in aquatic ecosystems, but in high concentrations or certain forms it can become toxic. With the increasing use of nanoparticles, concerns about their impact on aquatic life have grown. This study focused on how copper, in two different chemical forms copper sulfate and copper oxide nanoparticles affects a native amphipod species, Gammarus pseudosyriacus. We aimed to compare their toxic effects and how they trigger changes in important biological enzymes related to stress. Materials and Methods: First, we determined the acute toxicity level (LC₅₀ over 96 hours) for both copper sulfate and copper oxide nanoparticles. After that, we exposed Gammarus individuals to lower, sub-lethal concentrations (10% and 20% of LC₅₀) for longer periods 8 and 15 days to observe the effects of chronic exposure. To understand how their bodies reacted, we measured three enzymes: catalase (which helps break down harmful molecules), glutathione peroxidase (GPx, which fights oxidative stress), and malondialdehyde (MDA, a marker of cell damage due to lipid peroxidation). Results: The results were clear: copper sulfate was much more toxic in the short term, with a lethal concentration almost 10 times lower than that of the copper nanoparticles. In other words, even small amounts of copper sulfate led to higher mortality. Enzyme analysis showed that copper sulfate caused stronger oxidative stress, especially visible in the GPx levels. On the other hand, although copper nanoparticles seemed safer in the short term, they still caused measurable damage over time particularly an increase in MDA levels, which hints at cellular damage building up gradually. Conclusion: While copper sulfate has a more immediate and severe impact, long-term exposure to copper oxide nanoparticles isn’t harmless. The data suggest that switching from copper sulfate to nanoparticles could reduce short-term deaths among aquatic organisms like G. pseudosyriacus, but it doesn't eliminate ecological risks altogether. Monitoring stress-related enzymes like GPx and MDA can help us detect early signs of harm before population-level effects become visible.</div> سولفات مس, نانو ذرات مس, آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی, Gammarus pseudosyriacus copper sulfate, copper nanoparticles, antioxidant enzymes, Gammarus pseudosyriacus 20 35 http://aqudev.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-509-5&slc_lang=fa&sid=1 Fereydoun Shokrollahi فریدون شکرالهی1 100319475328460012329 100319475328460012329 No Mehrdad Fattollahi مهرداد فتح اللهی1 mehrdad.fatollahi@nres.sku.ac.ir 100319475328460012330 100319475328460012330 Yes 1-Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, Shahrekord University, Shahrekord, Iran 1-گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Rouhollah Rahimi* روح اله رحیمی1و2* rrahimi@sku.ac.ir 100319475328460012331 100319475328460012331 No Department of Natural Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Yasouj University, Yasouj, Iran 2- گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Fardin Shaloui فردین شالویی1 100319475328460012332 100319475328460012332 No