fa روش‌های ارزیابی کیفیت اسپرم ماهیان تخصصي Special كاربردي Applicable <span style="font-family:b zar;">با گسترش فعالیت&shy;های آبزی&shy;پروری، توجه به کیفیت سلول&shy;های جنسی مولدین روز</span> <span style="font-family:b zar;">به&shy;روز افزایش</span> <span style="font-family:b zar;">یافته است. لقاح سلول&shy;های جنسی ماده با اسپرم مناسب، منجر به بالارفتن بازده تکثیر در تمام مراحل (درصد لقاح، تفریخ، بقا و رشد) می&shy;شود. کیفیت سلول&shy;های جنسی دخیل در تکثیر ماهیان به عوامل زیادی بستگی داشته و تاثیر هر یک از این عوامل می&shy;تواند در گونه مورد نظر بسیار متغیر باشد. لذا تعاریف مختلفی از واژه &quot;کیفیت&quot; در منابع به چشم می&shy;خورد. از طرفی، روش&shy;های ارزیابی کیفیت با توجه به پیشرفت&shy;های علمی و ابزاری، خود مرتباً دچار تحول شده و از دیدگاه&shy;های مختلفی بدان پرداخته شده&shy; است. بررسی اسپرماتوزوآ، به&shy;دلیل خصوصیات منحصربه&shy;فرد سلولی و دسترسی آسان&shy;تر نسبت به تخمک، توسط محققین مختلفی صورت گرفته و نقطه نظرات مربوط به شاخص&shy;های ارزیابی کیفیت آن در حال گسترش است. در این مقاله ضمن مروری مختصر بر مهم&shy;ترین خصوصیات سلولی و مورفولوژیک اسپرماتوزوآ در ماهیان، مهم&shy;ترین شاخص&shy;های ارزیابی و عواملی که بر آن&shy;ها تاثیر می&shy;گذارند نیز مورد بحث قرار گرفته است. گرچه محققین بسیاری در مورد هر یک از این شاخص&shy;ها و بهبود کیفیت آن&shy;ها مطالعات ارزشمندی ارائه داده&shy;اند، معهذا آزمایشات بررسی تحرک اسپرم و انجام لقاح، هنوز به&shy;عنوان قابل&shy;قبول&shy;ترین، عملی&shy;ترین و ساده&shy;ترین روش&shy;های ارزیابی&shy; متداول و پیشرفته کیفیت اسپرماتوزوآ در ماهیان مورد استفاده قرار می&shy;گیرند</span><span style="font-family:b zar;">. </span> Through expanding of aquaculture activities, considering of male gamete quality has been increased. Egg fertilization with better quality sperm samples might increase fertilization outputs among all criteria (Fertilization and hatching rates, survival and growth). The quality of gametes involving fertilization relies on extensive factors which could have specific and different effects among species. So, there are many definitions for sperm quality. According to the scientific and technological improvements, the methods for sperm quality assessment have been continuously renewed and assessed through new vision. Study of spermatozoa, is easier than the eggs because of their specific characteristics and ease of sampling and the views of its quality assessment have been developed. In current article, after mentioning to most important fish spermatozoa cellular and morphometric characteristics, the most valuable quality indices and some factors affect them, have been discussed. Respecting to all studies on these indices and quality improvements of each techniques, spermatozoa motility and fertilization indices, still have been recognized as the indices and most reliable and practical indicators for routine sperm quality assessment in fish. ماهی, اسپرم, کیفیت, ارزیابی, تحرک sperm quality, assessment, motility, fish 15 29 http://aqudev.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-370-1&slc_lang=fa&sid=1 ُShahrouz Baradaran Noveiri شهروز برادران نویری 10031947532846004643 10031947532846004643 Yes Genetic Department, International Sturgeon Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Rasht, Iran بخش ژنتیک و بیوتکنولوژی، موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران، Mohammad Hassanzadeh Saber محمد حسن زاده صابر 10031947532846004644 10031947532846004644 No Genetic Department, International Sturgeon Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Rasht, Iran بخش ژنتیک و بیوتکنولوژی، موسسه تحقیقات بین المللی تاسماهیان دریای خزر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران،