fa برآورد نسبت RNA/DNA در مراحل اولیه رشد لاروهای حاصل از تلاقی مولدین تاسماهی ایرانی (Acipenser persicus) در یک طرح فاکتوریل تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:B Zar;">بررسی نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNA/DNA</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> یا </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;(R/D)</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">به عنوان یک ابزار سریع و کارآمد برای تعیین وضعیت رشد ماهی مورد استفاده قرار گیرد بر همین اساس این تحقیق با هدف برآورد نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R/D</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> در لاروهای تولید شده از تلاقی سه مولد ماده با سه مولد نر تاسماهی ایرانی(</span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Acipenser persicus</span></span></span></em><span style="font-family:B Zar;">) وحشی که از سواحل جنوبی دریای خزر در استان گیلان صید شده بودند، در یک طرح آزمایشی فاکتوریل3&times;3 انجام شد. بدین ترتیب 9 تیمار شامل تلاقی های</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F1M1</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F1M2</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F1M3</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F2M1</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F2M2</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F2M3</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F3M1</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F3M2</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F3M3</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> (هر تیمار با سه تکرار) ایجاد شد. لاروهای حاصل از این تیمارها در یک شرایط دمایی و تغذیه&shy;ای یکسان به مدت 120 روز نگهداری شدند. برای برآورد نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R/D</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> طی چهار مرحله در طول آزمایش از لاروها نمونه برداری صورت گرفت. نتایح نشان داد که نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R/D</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> با رشد ماهی افزایش یافته بطوریکه مرحله </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">K</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> (120 روز پس از تفریخ) بیشترین نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R/D</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> دیده شده است. از لحاظ تیماربندی نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R/D</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> تیمار 5 (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F2M2</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">) با 06/0</span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&plusmn;</span><span style="font-family:B Zar;">939/0 بیشترین و تیمار 2 (</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F1M2</span></span></span><span style="font-family:B Zar;">) با 02/0</span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&plusmn;</span><span style="font-family:B Zar;">500/0 نانوگرم بر میکرولیتر کمترین مقدار بود. در نتیجه گیری نهایی می&shy;توان بیان نمودکه غلظت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNA</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> و</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DNA</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> به سرعت با افزایش سن تاسماهی ایرانی، افزایش یافته و به دنبال آن با افزایش نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R/D</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> در ماهی که در پاسخ به وضعیت تغذیه ماهی عمل می&shy;کند، همراه بوده که آن را می&shy;توان به تغییر رژیم غذایی در طول پرورش لارو نسبت داد. بر همین اساس می&shy;توان بیان داشت که با برآورد نسبت </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R/D</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> اطلاعات مفیدی از وضعیت رشد و تغذیه لاروها بدست آورد.</span><span style="font-family:B Zar;"></span>&nbsp; RNA/DNA ratio analysis (R/D) is used as a quick and efficient tool to determine fish growth status. Therefore, this study aimed to estimate the R/D ratio in larvae produced from crossing of three females with three wild male sturgeons <em>Acipenser persicus</em> breeders caught from the southern shores of the Caspian Sea in Guilan province were done in a 3&times;3 factorial experimental design. Nine treatments including F1M1, F1M2, F1M3, F2M1, F2M2, F2M3, F3M1, F3M1, F3M2 and F3M3 crosses were created (each treatment with three replications). The larvae obtained from these treatments were kept at the same temperature and nutritional conditions for 120 days. The larvae were sampled at four stages during the experiment to estimate the R/D ratio. Data analysis was performed to determine the normality of the data first and then using one-way and two-way variances of type 3 (TYP III) to determine the interaction between sampling time with R/D ratio and significant tests. Tukey and Excel software, SPSS20, were performed. The results showed that the R/D ratio increased with the growth of fish so that stage K (120 days after hatching) had the highest R/D ratio. The highest R/D ratio of treatment 5 (F2M2) was 0.939 &plusmn; 0.06 and the lowest was 0.55 0 0.02 ng/ml in treatment 2 (F1M2). In conclusion, it can be concluded that the concentration of RNA and DNA increased rapidly with increasing Iranian sturgeon age, followed by an increase in the R/D ratio in fish that responds to fish nutrition status, it can be attributed to dietary changes during larval rearing. Accordingly, it can be concluded that estimating the R/D ratio can provide useful information on the growth and nutrition status of larvae. <span dir="RTL"></span>&nbsp; اسماهی ایرانی, طرح فاکتوریل, لارو, نسبت RNA/DNA : Persian sturgeon, Factorial design, Larvae, RNA/DNA ratio 29 42 http://aqudev.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-60-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Hallajian علی حلاجیان : alihallajian@gmail.com 10031947532846007009 10031947532846007009 Yes Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی HosseinAli Abdolhay حسینعلی عبدالحی hossein_abdolhay@yahoo.com 10031947532846007010 10031947532846007010 No Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Mahtab Yarmohammadi مهتاب یارمحمدی mahtabyarmohammadi@gmail.com 10031947532846007011 10031947532846007011 No Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Rezvan Kazemi رضوان اله کاظمی rkazemi2010@gmail.com 10031947532846007012 10031947532846007012 No Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Ayoub Yousefi ایوب یوسفی جوردهی ayoub2222002@yahoo.com 10031947532846007013 10031947532846007013 No Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Babak Tizkar بابک تیزکار btizkar@yahoo.com 10031947532846007014 10031947532846007014 No Aquaculture Department, Gilan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Rasht, Iran بخش شیلات، مرکزتحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران Hossein Mohammadi حسین محمدی hmparashkoh@yahoo.com 10031947532846007015 10031947532846007015 No Gilan Fishery شیلات گیلان Ali Mosavi سیدعلی موسوی mousavi_sayedali@yahoo.com 10031947532846007016 10031947532846007016 No Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی