fa ارزیابی اثر اسانس اسطوخودوس (Lavandula officinalis) بر شاخص‌های بیوشیمی سرم خون و ایمنی موکوسی ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">به‌منظور تعیین اثر غلظت‌های مختلف اسانس اسطوخودوس در جیره غذایی بر شاخص‌های بیوشیمی سرم خون و ایمنی موکوسی ماهی‌ قزل‌آلای ‌رنگین‌کمان با میانگین وزنی 2 </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&plusmn;</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">10 </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">گرم، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی با چهار تیمار در سه تکرار به اجرا درآمد. ماهیان به روش خوراکی با غلظت‌های 5/0 ، 1 و 2 میلی‌لیتر اسانس اسطوخودوس به ازای هر کیلوگرم غذا به‌مدت 60 روز متوالی مورد تغذیه قرار گرفتند. تیمار شاهد نیز بدون افزودن اسانس به جیره غذایی در نظر گرفته شد. مطابق نتایج، میزان هر دو آنزیم‌ آسپارتات‌آمینوترانسفراز و آلانین‌آمینو‌ترانسفراز، تری‌گلیسرید، کلسترول و گلوکز سرم‌خون ماهیان تغذیه شده با غلظت‌های مختلف اسانس اسطوخودوس به‌طور معنی‌داری کاهش یافتند (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">). کمترین میزان این مشخصه‌ها مربوط به غلظت 2 میلی‌‌لیتر اسانس در جیره پایه بود. اما میزان پروتئین‌کل و آلبومین ماهیان تحت تأثیر غلظت‌های مختلف اسانس از روند افزایشی در مقایسه با شاهد برخوردار بودند (05/0</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">). بیشترین میزان این ترکیبات به غلظت 2 میلی‌لیتر اسانس اختصاص داشت. اما آنزیم لاکتات‌دهیدروژناز تحت تأثیر هیچیک از غلظت‌های اسانس قرار نگرفت (</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">05/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">)</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">نتایج مشخصه‌های موکوس در بچه&shy; ماهیان نیز نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین غلظت‌ها از لحاظ میزان پروتئین‌کل، آلکالین‌فسفاتاز و لیزوزیم وجود داشت</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">(05/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">). در ماهیان تغذیه شده، غلظت‌ 2 میلی‌لیتر اسانس از بیشترین میزان پروتئین‌کل و آلکالین‌فسفاتاز به‌ترتیب به‌مقدار 374 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و 144 واحد بر لیتر برخوردار بود. هم‌چنین دامنه تغییرات آنزیم لیزوزیم بین 27 و 44 واحد بر لیتر بود. کمترین و بیشترین مقدار این مشخصه به‌ترتیب مربوط به شاهد و اسانس 5/0 میلی‌لیتر بود. این در حالی است که اختلاف آن با غلظت 1 میلی‌لیتر اسانس معنی‌دار نبود </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;">(05/</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">0</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">). در مجموع نتایج نشان داد که تجویز خوراکی غلظت‌های مختلف اسانس اسطوخودوس به‌ویژه 2 میلی‌لیتر در کیلوگرم از جیره غذایی تأثیر مثبت و معنی‌داری بر مشخصه‌های بیوشیمی سرمی خون و ایمنی موکوسی ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان دارد. لذا استفاده از آن به‌عنوان مکمل غذایی در جیره پایه پیشنهاد می‌شود.</span></span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; In order to determine effect of various concentrations of <em>Lavandula officinalis</em> <em>essence</em> in ration on biochemistry of blood serum and mucosal immunity indices of <em>Oncorhynchus mykiss</em> with average weight of 10&plusmn;2 g, an experiment was conducted in a completely randomized block design with four treatments in three replicates. The fishes were fed orally with concentrations of 0.5, 1 and 2 ml of <em>L. officinalis essence</em> per kg of food for 60 consecutive days. Treatment of without adding essence to diet also was considered as a control. According to the results, the amount of both enzymes of aspirate aminotransferase and alanine aminotransferase, triglyceride, cholesterol and glucose of serum blood of fishes fed with various concentrations of essence were significantly decreased (P<0.05). The least of these features was belong to concentration of 2 ml of essence in basic ration. But values of total protein and albumin of fishes under various concentrations had decreasing trend compared to the control (P<0.05). The maximum amount of these compositions were related to concentration of 2 ml <em>L. officinalis</em> <em>essence</em>. But lactat dehydrogenase enzyme was not affected by any of the essence concentrations. The results of mucus characteristics in fishes also showed that there were significant differences among concentrations in term of values of total protein, alkaline phosphatase and lysozyme (P<0.05). The most total protein and alkaline phosphatase were recorded in fishes fed with concentration of 2 ml essence about 374 mg/dl and 144 U/L respectively. Also the range of lysozyme enzyme changes was between 27 and 44 U/L. The lowest and the highest of this characteristic was related to control and 0.5 ml. Whereas, the difference of it with 1 ml concentration was not significant (P<span dir="RTL"><</span>0.05). Overall, &nbsp;the results showed that oral administration of different concentrations of <em>Lavandula officinalis</em> essence especially 2 ml per kg of diet had positive and significant effect on biochemistry of blood serum and mucosal immunity indices of <em>Oncorhynchus mykiss</em>. Therefore, use it as a dietary supplement in the basal diet is suggested. اسانس اسطوخودوس, تجویز خوراکی, بیوشیمی سرم خون, ایمنی موکوسی, قزل‌آلای رنگین‌کمان Lavandula officinalis essence, Oral administration, Biochemistry of blood serum, Mucosal immunity, Oncorhynchus mykiss. 47 60 http://aqudev.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-507-1&slc_lang=fa&sid=1 Fathemeh Hassanalizadeh Chari فاطمه حسنعلی‌زاده چاری f.hassanalizadeh@gmail.com 10031947532846008118 10031947532846008118 No Department of Fisheries, Azadshahr Branch, Islamic Azad University, Azadshahr, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزاد شهر Reza Akrami رضا اکرمی akrami.aqua@gmail.com 10031947532846008119 10031947532846008119 Yes Department of Fisheries, Azadshahr Branch, Islamic Azad University, Azadshahr, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزاد شهر Afshin Ghelichi افشین قلیچی Afshin.ghelichi@yahoo.com 10031947532846008120 10031947532846008120 No Department of Fisheries, Azadshahr Branch, Islamic Azad University, Azadshahr, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزاد شهر Pooneh Ebrahimi پونه ابراهیمی eg.alamdari@gmail.com 10031947532846008121 10031947532846008121 No Department of Chemistry, Faculty of Sciences, Golestan University, Gorgan, Iran دانشگاه گلستان