fa اثرات گیاه دارویی اسطوخودوس(Lavandula angostifolia) بر شاخص‌های خون شناسی، آنزیم های کبدی و ترکیب تقریبی لاشه در ماهی آمور (Ctenopharyngodon idella) تخصصي Special پژوهشي Research در سال&shy;های اخیر مطالعه تاثیر عصاره ﮔﻴﺎﻫﺎن در آبزی پروری به نحو چشمگیری افزایش یافته است. گیاه اسطوخودوس (<em><span dir="LTR">Lavandula</span></em> <em><span dir="LTR">angostifolia</span></em>) از جمله گیاهان دارویی است که دارای فعالیت آنتی اکسیدانی می&shy;باشد. در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﺿﺮ، ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺳﻄوح مختلف عصاره گیاه اسطوخودوس بر شاخص&shy;های خون شناسی، آنزیم&shy;های کبدی و ترکیب تقریبی لاشه در ماهی آمور (<em><span dir="LTR">Ctenopharyngodon</span></em> <em><span dir="LTR">idella</span></em>) بررسی شد. ماهیان در قالب چهار تیمار در سه تکرار (هر تکرار 30 عدد ماهی) قرار داده شد. ماهیان با غذای کپورماهیان شامل سه سطح 1/0،&nbsp; 5/0 و 1 درصد و یک گروه کنترل به مدت 8 &nbsp;هفته تغذیه &nbsp;شدند. مطابق با نتایج میزان پروتئین کل در میان تیمارهای آزمایشی معنی دار بود بطوری که ماهیان تغذیه شده با جیره <span dir="LTR">T₃</span> (1 درصد عصاره گیاه) بیشترین میزان پروتئین کل را دارا بودند (05/0<span dir="LTR">P</span><strong><span dir="LTR"> <</span></strong>). میزان آنزیم کبدی آلانین آمینوترانسفراز (<span dir="LTR">ALT</span>) و آلکالین فسفاتاز (<span dir="LTR">ALP</span>) و آسپارتات آمینوترانسفراز (<span dir="LTR">AST</span>) در بین تیمارهای مختلف تفاوت معنی&shy;داری نداشتند (<span dir="LTR">P>0.05</span>). با افزایش غلظت عصاره گیاهی مقادیر کلسترول (<span dir="LTR">Chol</span>) و تری گلیسرید(<span dir="LTR">TG</span>) بطور معنی داری کاهش یافت بطوریکه در تیمار <span dir="LTR">T3</span> (حاوی 1 درصد عصاره) کمترین مقدار کلسترول و تری گلیسرید اندازه گیری شد (<span dir="LTR">P<0.05</span>). بیشترین مقدار آلبومین، آلکالین فسفاتاز و آسپارتات آمینوترانسفراز (<span dir="LTR">AST</span>) مربوط به تیمار <span dir="LTR">T</span><strong>_{<span dir="LTR">3</span>}</strong> (1 درصد عصاره) و کمترین مقدار مربوط به تیمار شاهد بود، هرچند که این تفاوت‌ها معنی‌دار نبود (05/0<<span dir="LTR">P</span>). مقدار گلوکز در بین تیمارها تفاوت معنی داری داشت بطورکه با افزایش غلظت عصاره گیاه اسطوخودوس از مقدار گلوکز کاسته شد و کمترین مقدار آن در تیمار <span dir="LTR">T3</span> مشاهده گردید (<span dir="LTR">P<0.05</span>). بر طبق نتایج مشخص گردید در تیمارهای آزمایشی، مقدار پروتئین، چربی و رطوبت لاشه در سطوح مختلف عصاره با یکدیگر اختلاف معنی داری نداشت (<span dir="LTR">P>0.05</span>) در حالیکه بیشترین مقدار خاکستر در تیمار حاوی بیشترین غلظت عصاره گیاهی مشاهده گردید (<span dir="LTR">P<0.05</span>). بطور کلی میتوان بیان نمود که عصاره گیاه اسطوخودوس تاثیر منفی در عملکرد آنزیمهای کبدی نداشته است.در سال&shy;های اخیر مطالعه تاثیر عصاره ﮔﻴﺎﻫﺎن در آبزی پروری به نحو چشمگیری افزایش یافته است. گیاه اسطوخودوس (<em><span dir="LTR">Lavandula</span></em> <em><span dir="LTR">angostifolia</span></em>) از جمله گیاهان دارویی است که دارای فعالیت آنتی اکسیدانی می&shy;باشد. در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﺿﺮ، ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺳﻄوح مختلف عصاره گیاه اسطوخودوس بر شاخص&shy;های خون شناسی، آنزیم&shy;های کبدی و ترکیب تقریبی لاشه در ماهی آمور (<em><span dir="LTR">Ctenopharyngodon</span></em> <em><span dir="LTR">idella</span></em>) بررسی شد. ماهیان در قالب چهار تیمار در سه تکرار (هر تکرار 30 عدد ماهی) قرار داده شد. ماهیان با غذای کپورماهیان شامل سه سطح 1/0،&nbsp; 5/0 و 1 درصد و یک گروه کنترل به مدت 8 &nbsp;هفته تغذیه &nbsp;شدند. مطابق با نتایج میزان پروتئین کل در میان تیمارهای آزمایشی معنی دار بود بطوری که ماهیان تغذیه شده با جیره <span dir="LTR">T₃</span> (1 درصد عصاره گیاه) بیشترین میزان پروتئین کل را دارا بودند (05/0<span dir="LTR">P</span><strong><span dir="LTR"> <</span></strong>). میزان آنزیم کبدی آلانین آمینوترانسفراز (<span dir="LTR">ALT</span>) و آلکالین فسفاتاز (<span dir="LTR">ALP</span>) و آسپارتات آمینوترانسفراز (<span dir="LTR">AST</span>) در بین تیمارهای مختلف تفاوت معنی&shy;داری نداشتند (<span dir="LTR">P>0.05</span>). با افزایش غلظت عصاره گیاهی مقادیر کلسترول (<span dir="LTR">Chol</span>) و تری گلیسرید(<span dir="LTR">TG</span>) بطور معنی داری کاهش یافت بطوریکه در تیمار <span dir="LTR">T3</span> (حاوی 1 درصد عصاره) کمترین مقدار کلسترول و تری گلیسرید اندازه گیری شد (<span dir="LTR">P<0.05</span>). بیشترین مقدار آلبومین، آلکالین فسفاتاز و آسپارتات آمینوترانسفراز (<span dir="LTR">AST</span>) مربوط به تیمار <span dir="LTR">T</span><strong>_{<span dir="LTR">3</span>}</strong> (1 درصد عصاره) و کمترین مقدار مربوط به تیمار شاهد بود، هرچند که این تفاوت‌ها معنی‌دار نبود (05/0<<span dir="LTR">P</span>). مقدار گلوکز در بین تیمارها تفاوت معنی داری داشت بطورکه با افزایش غلظت عصاره گیاه اسطوخودوس از مقدار گلوکز کاسته شد و کمترین مقدار آن در تیمار <span dir="LTR">T3</span> مشاهده گردید (<span dir="LTR">P<0.05</span>). بر طبق نتایج مشخص گردید در تیمارهای آزمایشی، مقدار پروتئین، چربی و رطوبت لاشه در سطوح مختلف عصاره با یکدیگر اختلاف معنی داری نداشت (<span dir="LTR">P>0.05</span>) در حالیکه بیشترین مقدار خاکستر در تیمار حاوی بیشترین غلظت عصاره گیاهی مشاهده گردید (<span dir="LTR">P<0.05</span>). بطور کلی میتوان بیان نمود که عصاره گیاه اسطوخودوس تاثیر منفی در عملکرد آنزیمهای کبدی نداشته است. <em>Lavandula</em> <em>angostifolia</em> is one of the medicinal plants that has many medicinal properties. In the present study, different levels of <em>Lavandula</em> <em>angostifolia</em> extract were studied on hematological parameters, liver enzymes and approximate carcass composition in <em>Ctenopharyngodon idella</em>. The fish were placed in the form of four treatments in three replications (30 repetitions per fish). The fish were fed carp diet including three levels of 0.1, 0.5 and 1% and a control group for 8 weeks. According to the results, the amount of total protein was significant among the experimental treatments, so that fish fed T3 diet (1% of extract) had the highest amount of total protein (P <0.05). Hepatic enzyme levels of alanine aminotransferase (ALT) and alkaline phosphatase (ALP) and aspartate aminotransferase (AST) were not significantly different between different treatments (P> 0.05). With increasing the concentration of plant extract, the levels of cholesterol (Chol) and triglyceride (TG) decreased significantly, so that in T3 treatment (containing 1% extract) the lowest amount of cholesterol (Chol) and triglyceride (TG) was measured (P <0.05). The highest amount of albumin (Alb), alkaline phosphatase (ALP) and aspartate aminotransferase (AST) was related to T3 treatment (1% of the extract) and the lowest amount was related to the control treatment, although these differences were not significant (P <0.05). The amount of glucose was significantly different between treatments, so that with increasing the concentration of lemongrass extract, the amount of glucose was reduced and the lowest amount was observed in T3 treatment (P <0.05). According to the results, in experimental treatments, the amount of protein, fat and moisture of fish carcasses in different levels of plant extracts were not significantly different (P> 0.05) while the highest amount of ash was observed in the treatment containing the highest concentration of plant extracts (P < 0.05). In general, it can be stated that the extract of <em>Lavandula</em> <em>angostifolia</em> plant has not had a negative effect on the function of liver enzymes.<strong><span dir="RTL"></span></strong><br> &nbsp; مکمل غذایی, شاخص های خون شناسی, آنزیم های کبدی, ترکیبات لاشه, اسطوخودوس, ماهی آمور Dietary supplement, Liver enzymes, Carcass composition Lavandula angostifolia, Grass carp 103 113 http://aqudev.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-557-1&slc_lang=fa&sid=1 Raha Fadaei Raieni رها فدایی راینی raha.fadaei22@gmail.com 10031947532846009105 10031947532846009105 Yes Department of Fisheries Science and Engineering, Faculty of Natural Resources, University of Joroft, Iran گروه علوم و مهندسی شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران Tayebeh Enayat Ghilampour طیبه عنایت غلام پور t.enayat111@gmail.com 10031947532846009106 10031947532846009106 No Golestan General Fisheries Office, Gorgan Fisheries Organization, Iran اداره کل شیلات گلستان، گرگان، ایران Javad Sepahi جواد سپاهی t_sea86@yahoo.com 10031947532846009107 10031947532846009107 No Saravan University, Saravan , Iran مجتمع عالی سراوان، سراوان، ایران