fa شناسایی مناسبترین گونه زالوی طبی ایران جهت تجاری سازی تکثیرو پرورش آن تخصصي Special پژوهشي Research مطالعه حاضر با هدف شناسایی مناسبترین گونه زالوی طبی بومی ایران برای آبزی&shy;پروری از طریق بررسی مقایسه&shy;ای رشد، بقا و تولید&shy;مثل زالوهای مدیسینالیس <span dir="LTR">&nbsp;(<em>Hirudo medicinalis</em>)</span>و اورینتالیس <span dir="LTR">(<em>Hirudo orientalis</em>)</span> که بومی حاشیه جنوب دریای خزر بوده و اطلاعات کافی در خصوص زیست<span dir="LTR">&shy;</span>شناسی آن وجود ندارد، انجام شد. رشد مدیسینالیس تا ماه پنجم به&shy;طور معنی&shy;داری <span dir="LTR">(p<0.05)</span> سریعتر بود، سپس رشد به نفع اورینتالیس افزایش یافت. باروری تقریباً در همه بالغین مدیسینالیس (96 درصد) و اورینتالیس (98 درصد) تشخیص داده شد. میزان بقا در &nbsp;اورینتالیس در طول دوره رشد و تولیدمثل بیشتر بود. باروری و پیله&shy;گذاری در اورینتالیس مدت بیشتری &shy;طول کشید. تعداد پیله کمتر با اندازه کوچکتر و تعداد نوزاد حاصل از هر پیله بیشتر در گونه اورینتالیس وجود داشت<span dir="LTR">.</span>مدیسینالیس به همین ترتیب ، تعداد پیله بیشتر با اندازه بزرگتر و تعداد نوزاد حاصل از هر پیله کمتر داشت. درمجموع ، یافته&shy;های این تحقیق نشان می‌دهد که اورینتالیس نسبتاً زودتر به اندازه بزرگسالان می&shy;رسد، در شرایط نامساعدتر محیطی و پرورشی تولیدمثل خود را ادامه می&shy;دهد و عملکرد باروری بالایی را نشان می&shy;دهد، بنابراین آن <span dir="LTR">&shy;</span>را به یک گزینه مناسبتر برای پرورش زالوی طبی در مراکز تکثیر و پرورش زالو تبدیل می&shy;کند<span dir="LTR">.</span> This study aimed to identify the most suitable species of Iranian medical leeches for aquaculture through a comparative study of growth, survival and reproduction of <em>Hirudo medicinalis</em> and <em>Hirudo orientalis</em>, which are native to the southern shores of the Caspian Sea and do not have sufficient information about their biology. <em>Medicinalis</em> growth was significantly faster (p<0.05) until the fifth month, then growth increased in favor of <em>Orientalis</em>. Fertility was diagnosed in almost all adults with <em>Medicinalis</em> (96%) and <em>Orientalis</em> (98%). Survival in <em>Orientalis</em> was higher during growth and reproduction. Fertility and cocooning in <em>Orientalis</em> took longer. There were fewer cocoons with smaller sizes and more babies per cocoon in the <em>Orientalis </em>species. <em>Medicinalis </em>likewise had more cocoons with larger sizes and fewer babies per cocoon. Overall, the findings of this study indicate that <em>Orientalis</em> reaches adult size relatively early, continues to reproduce in more unfavorable environmental and breeding conditions, and shows high fertility performance, thus making it a better option for breeding medicinal leeches in leech breeding centers. تغذیه زالوی طبی , پرورش زالو , تولید مثل زالو, زالوی طبی بومی ایران medicinal leech nutrition, Leech farming, Leech reproduction, Iranian native medical leeches 51 67 http://aqudev.lahijan.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-585-1&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Torabiyan عباس ترابیان abbastorabiyan@gmail.com 10031947532846009088 10031947532846009088 No Dement of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Guilan, Sowmeh Sara, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران Majidreza Khoshkholgh مجیدرضا خوش خلق majidreza@guilan.ac.ir 10031947532846009089 10031947532846009089 Yes Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Guilan, Sowmeh Sara, Iran گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران Sajad Nazari سجاد نظری sajadnazari13@gmail.com 10031947532846009090 10031947532846009090 No Department of Genetics, Shahid Motahary Cold-water Fishes Genetic and Breeding Research Center, Iranian Fisheries Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Yasouj, Iran مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری یاسوج، یاسوج، کهگیلویه و بویراحمد. ایران