1- مرکز نوآوری شرکت فرادانه، شهرکرد، ایران 2- گروه بهداشت و بیماریهای آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 3- گروه علوم و مهندسی شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، کرمان، ایران ، soheillrezaee66@gmail.com
چکیده: (45 مشاهده)
این مطالعه با هدف بررسی تاثیر اسانس پونه کوهی (Mentha pulegium) بر شاخصهای استرس، ایمنی و آنزیمهای آنتیاکسیدان ماهی کپور معمولی(Cyprinus carpio) تحت استرس کاهش دما انجام شد. تعداد ۱۸۰ قطعه ماهی (2/5 ± 5/ 31 گرم) با جیرههای حاوی سطوح ۰ (کنترل)، ۱۰۰، ۲۵۰ و ۵۰۰ میلی گرم اسانس پونه کوهی به ازای هر کیلوگرم خوراک به مدت ۶۰ روز (تیر-مرداد ماه 1403) در یک کارگاه خصوصی (استان چهارمحال بختیاری، فارسان) تغذیه شدند. سپس ماهیان به مدت ۲۴ ساعت در معرض استرس حاد کاهش دما (۱۷ درجه سانتیگراد) قرار گرفتند. نتایج نشان داد تیمارهای ۲۵۰ و ۵۰۰ میلی گرم اسانس به طور معنیداری شاخصهای رشد (افزایش وزن، نرخ رشد ویژه، نسبت کارایی پروتئین) و بقا را بهبود بخشیدند (P<0.01). فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان (سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز، گلوتاتیون پراکسیداز) در این تیمارها افزایش و سطح مالوندیآلدئید کاهش یافت (P<0.01). همچنین فعالیت لیزوزیم، سطح ایمونوگلوبولین کل و پروتئین کل پلاسما به طور معنیداری افزایش یافت (P<0.01). غلظت کورتیزول و گلوکز پلاسما در تیمارهای ۲۵۰ و ۵۰۰ میلی گرم به طور معنیداری کاهش نشان داد (P<0.01) و بازماندگی پس از استرس کاهش دما در این تیمارها به ۱۰۰٪ رسید. در مجموع، نتایج این مطالعه نشان داد که افزودن ۲۵۰-500 میلی گرم اسانس پونه کوهی در کیلوگرم خوراک می تواند موجب بهبود رشد، ایمنی، کاهش استرس و افزایش مقاومت کپور معمولی در برابر استرس کاهش دما شود. در این مطالعه، از آنجایی که هر دو دوز (250 و 500 میلی گرم) تاثیر عملکردی یکسانی نشان دادند، لذا دوز 250 میلی گرم به دلیل اثر مشابه با دوز کمتر پیشنهاد می شود.