1- گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 2- گروه علوم دریایی و شیلاتی، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ، mousavi.nadushan@gmail.com 3- دبیرستان فرزانگان 4، سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد)، تهران، ایران
چکیده: (85 مشاهده)
ماهی مولی(Poecilia sphenops)یکی از گونههای مهم ماهیان زینتی است که به دلیل رنگهای متنوع، سازگاری بالا با شرایط محیطی و تکثیر آسان، از جایگاه ویژهای در صنعت آکواریوم برخوردار است. در پرورش ماهیان زینتی، علاوه بر رشد مناسب، بهبود رنگ بدن نیز از اهمیت زیادی برخوردار است و تغذیه نقش اساسی در دستیابی به این اهداف دارد. استفاده از منابع طبیعی رنگدانه مانند آستازانتین و جلبک اسپیرولینا در جیره غذایی میتواند موجب بهبود ویژگیهای رشد و رنگ در ماهیان شود. هدف از این مطالعه بررسی اثر مکملهای آستازانتین و اسپیرولینا بر شاخصهای رشد و ویژگیهای رنگپذیری ماهی مولی بود. در این پژوهش ۴۵ قطعه ماهی مولی با میانگین وزن اولیه حدود ۱/۵ گرم در سه تیمار شامل تیمار شاهد (بدون مکمل)، تیمار آستازانتین و تیمار اسپیرولینا با سه تکرار و ده ماهی در هر تکرار مورد آزمایش قرار گرفتند. ماهیان در آکواریومهای شیشهای تحت شرایط کنترلشده با دمای حدود ۲۷ درجه سانتیگراد نگهداری شدند. جیره پایه شامل غذای اکسترود تجاری و تیمارها به ترتیب با افزودن آستازانتین و ۵ درصد پودر اسپیرولینا به خوراک تهیه شدند. شاخصهای رشد شامل وزن نهایی، افزایش وزن، طول کل، افزایش طول، میانگین افزایش وزن کل، افزایش وزن روزانه، نرخ رشد ویژه و ضریب تبدیل غذایی محاسبه شد. همچنین شاخصهای رنگسنجی با استفاده از دستگاه طیفسنج و بر اساس سیستم رنگیCIELABشاملL*،a* وb*اندازهگیری گردید و شاخصهای مشتقشده رنگی نیز محاسبه شدند. دادههای تیمارها و تکرارهای سه گروه آزمایشی با استفاده از تحلیل آماری چند متغیره در نرم افزار PRIMER V6 و آنالیز nMDS مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که گروه های آزمایشی بر اساس مجموعه شاخصههای رشد و شاخصههای رنگ کاملا از یکدیگر متمایز و متفاوت بوده (2D Stress= 0.000) تیمار حاوی اسپیرولینا بیشترین تأثیر را بر شاخصهای رشد نشان داد و موجب افزایش معنیدار وزن نهایی، افزایش طول، میانگین افزایش وزن، نرخ رشد ویژه و بهبود ضریب تبدیل غذایی در مقایسه با تیمار شاهد شد. در مقابل، تیمار آستازانتین بیشترین تأثیر را بر شاخصهای رنگی داشت و افزایش قابل توجهی در شاخصهای قرمزی (a*)، زردی (b*) و درخشندگی رنگ ایجاد کرد. به طور کلی، مشخص گردید که اسپیرولینا به دلیل ارزش تغذیهای بالا نقش مؤثری در بهبود رشد ماهی مولی دارد، در حالی که آستازانتین موجب بهبود قابل توجه رنگ بدن میشود. بر اساس یافتههای این پژوهش، استفاده از این مکملها بهویژه در ترکیب با یکدیگر میتواند راهکاری مناسب برای ارتقای همزمان رشد و کیفیت رنگ در پرورش ماهیان زینتی باشد.